- Dokładne procesy zachodzące w mózgu psa nie są do końca poznane; większość badań nad psią inteligencją jeszcze do niedawna traktowana była bardzo sceptycznie. Ale w ciągu ostatnich kilku lat przeprowadzono sporo naukowych analiz, poświęconych talentowi psów do wykrywania nowotworów lub ataków padaczki, rozwiązywania złożonych (jak na psy) problemów oraz uczenia się języka. Udało się zgromadzić dość solidne dowody na to, że zwierzęta te mogą wiedzieć więcej, niż sądziliśmy.

- Badacze z Węgier opisali w zeszłym roku przypadek psa-przewodnika osoby niewidomej oraz chorej na epilepsję, który umiał ostrzec przed niebezpieczeństwem ze sporym wyprzedzeniem; zwierzę nauczyło się szczekać i lizać właściciela po twarzy i przedramieniu na trzy do pięciu minut przed atakiem. W dalszym ciągu nie wiadomo, czemu psy przewidują takie zdarzenia – czy dostrzegają zmiany w zachowaniu, czy może czują jakiś nietypowy zapach. Kilka innych analiz pokazało jednak, że dzięki znakomitemu węchowi zwierzę może wykryć raka płuc i inne rodzaje nowotworów; psy wyczuwają specyficzny zapach tych chorób.

- Ostatnio pojawiło się tak wiele prac dowodzących, że nie doceniliśmy pewnych aspektów umysłowości psów, że nawet najbardziej zatwardziały sceptyk będzie musiał się dwa razy zastanowić, zanim odrzuci te wnioski – mówi Stanley Coren, profesor psychologii na University of British Columbia i autor kilku książek o psach.

- Badając psy za pomocą testów językowych i innych przeznaczonych dla niemowlaków i małych dzieci, Coren ułożył ranking inteligencji stu ras. Pierwsze miejsce zajęły border collie. Najinteligentniejsze według Corena rasy (pudle, retrievery, labradory i owczarki) mogą nauczyć się do 250 słów, znaków i sygnałów, podczas gdy inne około 165. Przeciętny pies ma zdolności intelektualne dwu-, dwuipółletniego dziecka, stwierdził Coren, oraz potrafi przyswoić pewne abstrakcyjne pojęcia. Przykładowo, zwierzę może zrozumieć ideę „bycia psem”, odróżnia bowiem fotografie psów od zdjęć, na których psów nie ma.

– Moim zdaniem psy mają swój własny, unikalny sposób myślenia – mówi Wynne. – Mamy sporo szczęścia, ponieważ psie i ludzkie rozumowanie zazębiają się na tyle, że potrafimy się z nimi świetnie dogadać, ale nie powinniśmy się łudzić, że psy postrzegają świat tak samo, jak my.